Met steun van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux bezocht in november 2017 een kleine groep van de Amsterdamse theateropleiding DAS Theatre het Baltic Circle Festival in Helsinki
  • Curator Conversations_5 ©Tani Simberg_Baltic Circle
1 juni 2018

© Tani Simberg – Baltic Circle

Het internationale Baltic Circle Festival wijdt zich al jaren dapper en onbevangen aan experimentele manieren van cureren. Het festival onderscheidt zich door co-cureren, door curatorschap te politiseren en door het begrip ‘internationaliteit’ te herdefiniëren. Daarmee is het festival een voorloper en een must voor studenten die zich willen verdiepen in de rol van curator.

Drie studenten, hun docent (curator en schrijver Lara Staal) en de artistiek leider van DAS Theatre Barbara Van Lindt bezochten het festival en stelden een samenwerking voor. In januari nodigden we de artistiek leider van het festival, Satu Herrala, bij ons uit om terug te blikken op ons bezoek (en alvast vooruit te kijken naar een volgend bezoek in het najaar van 2018).

Dit vertellen onze studenten over hun ervaringen:

‘Door de manier van cureren van het Baltic Circle Festival realiseerde ik me wat het inhoudt om cureren te zien als zorgen in de breedste zin van het woord. Intiem en transparant zijn de kernwoorden die bij me opkomen als ik terugdenk aan mijn ervaring van het festival: vanaf het moment dat ik voor het eerst in het programmaboekje bladerde, dat met zorg was samengesteld en inzicht gaf in de dramaturgie en urgentie van het festival, tot de gesprekken en de clubs. Het levendige gevoel van oprechte betrokkenheid van Satu Herrala was een grote inspiratie voor me. Het First Nations-programma heeft me diep geraakt. Dat maakte duidelijk waarom sociale en ecologische rechtvaardigheid samengebracht dienen te worden, en welke lange weg we nog te gaan hebben. Ik was geschokt om over de situatie in de Samigemeenschappen te horen. Vele geschiedenissen en verhalen zijn nog altijd onuitgesproken. Kunst kan een grote rol spelen om deze stemmen onder de aandacht te brengen; niet door erover te vertellen, maar juist door een ruimte te creëren waarin ernaar geluisterd kan worden. Het contrast tussen het First Nations-programma en Sharp Lenses, Soft Senses vond ik aanvankelijk vervreemdend. Maar als ik er nu op terugkijk, intrigeert het me hoe effectief het samenspel tussen deze twee programma’s was. Met een focus op intimiteit (MDLSX), gevoeligheid, genot (Sleeping Beauty) en het zich verplaatsen in andermans positie (Think much, cry much) lieten de programma’s mogelijke manieren zien om om te gaan met kwesties die onze samenleving kwellen, zoals afzondering en buitensluiting.’ Ingrid Vranken

‘Van het veelzijdige programma van het Baltic Circle Festival herinner ik me vooral de samenwerking met curator Satu Herrala en de Samische kunstenaar en curator Pauliina Feodoroff. Daaruit kwamen zaken naar voren die ik voor een curator van levensbelang acht: de functie van een kunstenfestival tot de uiterste grenzen oprekken door relevante en gevoelige onderwerpen ter sprake te brengen. In dit geval gebeurde dat door de rechten van de inheemse bevolking van Finland te bespreken en op één lijn te stellen met vergelijkbare kwesties in de rest van de wereld. Door Samische kunstenaars niet alleen uit te nodigen voor optredens, maar ook aan te stellen als mede-curatoren kreeg deze gemeenschap daadwerkelijk een plek op het festival. Ik waardeer het dat het festival niet bang was om dergelijke kwesties aan de kaak te stellen, ook al brengt dat de festivalmakers en het publiek soms in een ongemakkelijke positie, een positie waarin we ons nog niet thuis voelen, waarover opnieuw onderhandeld moet worden en waar machtsverhoudingen ter discussie staan. Als witte Europeaan van Franse afkomst bood deze aanpak me een plaats om te luisteren en leren. Een plaats waar ik als publiek, als kunstenaar en als curator vraagtekens moet plaatsen bij mijn eigen handelen en de grenzen daarvan. Waar ik mezelf moet vragen wat kunst kan betekenen op het gebied van sociale en politieke vraagstukken. Is het genoeg om die simpelweg te bespreken? Kunnen deze twee werelden elkaar beïnvloeden en putten uit elkaars kracht? Kan kunst met haar verhalende kracht en radicale fantasie iets bijdragen aan zulke diepgaande en pijnlijke kwesties? Dit festival was een plaats die veel groter is dan het festival zelf, een plaats waar ik me bewust werd van een zekere verantwoordelijkheid, die mij nog altijd bezighoudt.’ Alice Pons

 

‘Het programma van Baltic Circle liet vele manieren zien om theater te maken en het publiek te betrekken. Het was een hoorn des overvloeds van performance, tekstgericht theater, clubs, experimentele sessies en discursieve events. De discussies die Ingrid, Alice, Barbara en ik organiseerden met curatoren Satu Herrala en Pauliina Feodoroff belichtten de complexiteit van het werken met uiterst belangrijke kwesties die gevoelig liggen bij individuen, culturen en samenlevingen. De Village Council-vergadering die we bijwoonden, en die mede gecureerd werd door Satu en Pauliina, was een interessant format voor mij, als iemand uit Aotearoa – ook wel bekend als Nieuw-Zeeland, waar de inheemse bevolking bekendstaat als Maori of tangata whenua. Daaruit bleek dat inheemse kennis langzaamaan geïntegreerd wordt. Maar het is een gevoelig proces dat afhankelijk is van degenen die de macht bezitten. De Village Council-vergadering was een interessante manier om kennis en werkwijzen van inheemse volkeren samen te brengen en onderdeel te maken van de samenleving.’ Isobel Dryburgh

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

DAS Theatre

DAS Theatre is een internationale masteropleiding en onderdeel van de DAS Graduate School (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten). Aan de opleiding studeren zowel theatermakers als curatoren uit het gehele veld van de podiumkunsten. Meer informatie: https://www.atd.ahk.nl/en/theatre-programmes/das-theatre/

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.