Aleksi Malmberg: Culturele verkiezingen
  • Aleksi Malmberg
2 april 2015

Met nog een krappe drie weken tot de stembussen opengaan draait de verkiezingsmachine in Finland op volle toeren. Desondanks lijken kunst- en cultuurgerelateerde kwesties in de reguliere media op een zijspoor te zijn gezet, of überhaupt nooit te hebben meegespeeld. In de Finse opiniepanels en de stemwijzers van de grote kranten wordt het onderwerp niet aangesneden, en dat terwijl volgens een enquête onder lezers van de Finse krant Helsingin Sanomat in februari 61 procent van de kiezers aangaf cultuurgerelateerde onderwerpen op zijn minst enig gewicht toe te kennen bij hun keuze.

Ik begrijp wel dat de internationale politieke situatie, de Finse economie, de hervorming van de sociale zorg en gezondheidszorg en gemeentelijke hervormingen voorrang krijgen op al die flierefluiters en pottenbakkers. Maar moeten we op basis van de stemwijzers dan echt constateren dat bij de landelijke verkiezingen het belang van culturele vraagstukken ondergeschikt is aan de vraag of katten slimmer zijn dan honden, of de kandidaat in kwestie kant-en-klaarmaaltijden prefereert boven zelfgemaakte gerechten en of hij of zij wellicht gelooft in het bestaan van intelligent buitenaards leven?

In België werd eind vorig jaar besloten de subsidies aan publieke culturele instellingen met 16 procent te verlagen, en daarnaast hebben regionale bezuinigingen hard toegeslagen. De Luxemburgse minister van Cultuur besloot vorig jaar bij nul te beginnen en alle culturele instellingen opnieuw overheidssubsidie te laten aanvragen. In Nederland is na de verkiezingen van 2011 in één klap een kwart van de subsidies aan kunst en cultuur geschrapt, met grote gevolgen. De publieke opinie ten opzichte hiervan is niet eenduidig positief, en het zou nuttig zijn als in Finland al vóór de verkiezingen over de leefruimte en de toekomst van cultuur wordt gesproken, zodat kiezers weten waaraan ze hun stem geven.

Dit voorjaar was de cultuursector opmerkelijk actief en klonk de roep om culturele verkiezingen. Maar het is niet genoeg dat het onderwerp onder de aandacht wordt gebracht door bijvoorbeeld de campagne Taide2015, die de positie van kunst en cultuur wil versterken, en door de eigen stemwijzer van muziekauteursrechtorganisatie Teosto. Kunst en cultuur zijn een zaak van de hele maatschappij en horen thuis tussen de andere verkiezingsthema’s.

Waarom schittert cultuur dan door afwezigheid als het gaat om de politieke berichtgeving in de media? Is men bang weer in de jaren 70 terecht te komen als die twee begrippen in één zin genoemd worden? Voor de verkiezingskoorts losbarstte, schreef het tijdschrift Suomen Kuvalehti dat politici het onderwerp onder andere schuwen omdat “politici niet over kunst kunnen en durven praten”.

Niemand, maar dan ook niemand met enige kennis van zaken kan geloven dat dat waar is. In het algemeen praten politici immers maar wat graag! Dat is hun werk, en de meesten doen het met passie. Bovendien zijn er over het hele Finse politieke spectrum meerdere politici te vinden die kunst en cultuur een diepe maatschappelijke betekenis toekennen, of het nu gaat over de intrinsieke waarde van kunst, culturele wisselwerking, de betekenis van de creatieve industrie voor de arbeidsmarkt en exportmogelijkheden, gezondheid en welzijn, ontwikkeling of identiteit.

Het probleem is eerder dat politici nergens in de reguliere media gevraagd wordt naar kunst en cultuur. En dat terwijl zo werkelijke verschillen in opvattingen en waarden tussen de kandidaten zichtbaar kunnen worden.

Deze blog post is geschreven door Aleksi Malmberg, directeur van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux.

Beeld © Pablo Hannon/Hectica

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.