Johanna Mäkelä: Op bezoek in een open deelcultuur
  • Johanna Nieminen_03 parempi
15 maart 2016

© VIAA. Toegankelijkheid is een van de doelstellingen van het Vlaams Instituut voor Archivering. 

De Benelux is voor velen werkzaam op het gebied van podiumkunsten een bron van inspiratie. De reden daartoe mocht ik in januari zelf ervaren, toen ik met steun van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux twee weken op bezoek was bij onze collega’s van het Circuscentrum, het Vlaamse circusinformatiecentrum in Gent.

De podiumkunsten bloeien in België. Deze tak van de kunst lijkt in de samenleving een bijzondere plaats in te nemen en een grote vrijheid te genieten. De maatschappelijke betekenis van kunst wordt erkend en bij het bouwen aan de toekomst wordt ook de cultuurgeschiedenis niet over het hoofd gezien.

Wat het inwonertal betreft zijn Finland en Vlaanderen vergelijkbaar: van de 11 miljoen Belgen zijn er 6,5 miljoen Vlamingen, tegenover zo’n 5,5 miljoen Finnen. In Vlaanderen is ongeveer 1,5% van het totale budget gereserveerd voor cultuur; in Finland is dat 0,8% van het overheidsbudget.

In België trof ik een bijzonder progressieve mentaliteit en een open deelcultuur aan, die de kunstwereld vooruit helpen zonder haar tot een log en onveranderlijk instituut te maken. De afstand tussen cultuurpolitieke besluitvorming en het kunstenveld lijkt klein. Zo is het Vlaamse aanvraagsysteem voor subsidies aangepast om beter tegemoet te komen aan de veranderingen in het kunstenveld. De aanvrager hoeft voor een multidisciplinair project niet langer slechts één categorie te kiezen, en de samenstelling van beoordelingscommissies is veelzijdig en gebaseerd op de algehele kennis van de leden, en niet die van één enkele discipline. Ik heb mij er ook over verbaasd hoe in België voor allerlei uiteenlopende artistieke behoeften een oplossing wordt gevonden. En als er geen oplossing is, dan is er in ieder geval een organisatie die zich bezighoudt met de betreffende kwesties en haar expertise en praktische kennis ter beschikking stelt. Het delen van kennis en het vormen van netwerken is een deel van de cultuur.

Naast ons circusproject maakte ik in Gent ook kennis met een Vlaams project voor de digitalisering en archivering van audiovisueel cultureel erfgoed. Het Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA) werd eind 2012 opgericht en heeft in hoog tempo een petabyte aan audiovisueel materiaal van bijna honderd erfgoedbeheerders gedigitaliseerd. Het VIAA heeft als missie het digitaliseren, archiveren en toegankelijk maken van audiovisueel materiaal. Een kwart van al het audiovisuele materiaal dat volgens een eerste schatting in de archieven ligt, is in een paar jaar tijd opgeslagen voor duurzame bewaring. In totaal zal tussen 2014 en 2020 500 000 uur aan materiaal worden gedigitaliseerd.

Het Vlaamse digitaliseringsmodel is aantrekkelijk, omdat erfgoedbeheerders en culturele instellingen de technische moeilijkheden van digitalisering uit handen geven aan het VIAA, dat het digitaliseringsproces kosteloos voor hen uitvoert. Als tegenprestatie mag het VIAA het gedigitaliseerde materiaal publiceren voor onderwijs- en onderzoeksdoeleinden. Bij het VIAA zijn onder anderen leraren werkzaam als vrijwilligers, die uit het archief geschikt materiaal uitkiezen voor verschillende schoolklassen. Zo wordt het culturele erfgoed niet alleen bewaard, maar ook effectief opnieuw gebruikt, en wordt kennis toegankelijk gemaakt.

Vlaanderen heeft zichzelf tot doel gesteld om in 2020 een topregio binnen Europa te zijn. Om dat te bereiken, is een strategie opgesteld met als speerpunten “kennis van verleden, heden en toekomst, onderzoek en ontwikkeling, innovatie en creativiteit, efficiëntie, snelheid en slagkracht van besturen, en toegankelijkheid voor iedereen”. Ook de Finse samenleving zou baat hebben bij een grotere toegankelijkheid en beter beheer van kennis.

De steun van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux voor werkbezoeken van experts uit Finland en de Benelux geeft culturele instellingen de kans hun netwerk uit te breiden en de vruchten van kennisuitwisseling te plukken. En is het gras niet altijd groener bij de buren?

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Johanna Mäkelä

Johanna Mäkelä is woordvoerster van CircusInfo Finland. Tijdens haar werkbezoek nam ze deel aan een bijeenkomst van het Circostrada-netwerk en werkte ze aan een gemeenschappelijk project met haar collega’s van het Circuscentrum.

© Jouni Ihalainen

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.