Katarina Lindholm: Internationalisering is onderdeel van duurzame ontwikkeling danssector
  • pirinen_psm_press3ctimowright1-web
12 december 2016

 Foto: ‘Personal Symphonic Moment’ van Elina Pirinen is o.a. te zien op het Utrechtse dansfestival SPRING in mei 2017. Foto: Timo Wright

 

Dance Info Finland onderhield van 2012 tot 2014 een denktank, die zich boog over de vraag wat duurzame ontwikkeling in de danssector betekent en hoe die zich vertaalt in concrete instructies voor dansprofessionals, geldverstrekkers en andere besluitvormers in de Noordse en Baltische landen. In het voorjaar van 2015 publiceerden wij een rapport met aanbevelingen voor een duurzamere danssector.

 

In dit rapport stelden we dat een duurzame werkwijze een verreikend en langdurig effect heeft. Duurzame groei betekent eerder een versterking van structuren dan kwantitatieve groei. Duurzaamheid hangt samen met levenscyclusdenken en begrip van de diversiteit van de waardeketen van de danssector.

De duurzaamheid van de danssector kan worden vergroot door bruggen te slaan tussen dans en de samenleving eromheen, door de openheid en toegankelijkheid van dans te vergroten. Artiesten moeten voortdurend hun vaardigheden kunnen ontwikkelen, al naar gelang de veranderende eisen van de samenleving en de danssector. De tussenschakel – producenten, agenturen, organisaties en gemeenschappen – moet worden versterkt en ondersteund. Ook het financieringssysteem moet duurzamer worden gemaakt, onder meer door te zorgen voor veelzijdige, flexibele en transparante financiering. De danswereld heeft behoefte aan meer financiële middelen, maar nog belangrijker is een efficiënter gebruik van de bestaande middelen.

Een van de belangrijkste maatregelen ter bevordering van de duurzaamheid is het stimuleren van internationalisering en het ondersteunen van mobiliteit. De danssector heeft te kampen met relatief weinig middelen, een thuismarkt die te klein is ten opzichte van het aanbod en begrensde verdienmogelijkheden. Internationale samenwerking en mobiliteit van producties en dansers vergroten de verdienmogelijkheden van artiesten, verlengen de levenscyclus van producties en verbeteren daarnaast de balans tussen het vrije veld en de bestaande instellingen.

 

Grote concurrentie op de internationale podia

Een blik op de statistieken over de mobiliteit van Finse dansproducties laat zien dat zowel het aantal Finse dansvoorstellingen als het aantal bezoekers in het buitenland de afgelopen tien jaar licht zijn gegroeid. Finse voorstellingen in het buitenland vinden voornamelijk plaats in West-Europa, Scandinavië, de Baltische staten en Azië. Ongeveer 10% van alle bezoekers van Finse dansvoorstellingen komt van buiten Finland.

De danssector wordt dus steeds internationaler, maar tegelijkertijd is de wereldwijde concurrentie groot, en Finland is in meerdere opzichten in het nadeel. Mobiliteit is vanuit Finland niet even gemakkelijk of vanzelfsprekend als vanuit West-Europa. Daarnaast ontbreekt in Finland financiering voor tournees en is reissubsidie vaak ontoereikend. Omdat de praktijk op de internationale markt vaak is dat de artiest of het gezelschap zelf de reiskosten dekt, kan het gebrek aan reissubsidie tegenwoordig zelfs leiden tot het annuleren van gastoptredens. Het TelepART-programma van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux is specifiek geënt op het bevorderen van duurzame activiteiten in de podiumkunsten, en meer van zulke initiatieven zijn hard nodig.

 

Duurzame mobiliteit is divers, effectief en waardevol

Optredens in het buitenland zijn evenwel niet volledig betrouwbaar als graadmeter van internationalisering. Op het gebied van dans kent mobiliteit vele dimensies: er zijn gezamenlijke producties, audities, uitwisselingen van choreografen, residenties, workshops, cursussen, werkbezoeken, netwerkbijeenkomsten en mentoraten. Veel dansers die in het buitenland zijn opgeleid hebben al tijdens hun opleiding een internationaal netwerk opgebouwd en bewegen zich soepel tussen verschillende landen; zij reizen hun werk achterna of maken deel uit van een internationaal gezelschap. Daarnaast houden dansers en dansgezelschappen zich steeds vaker bezig met artistieke werkzaamheden die niet als voorstelling geboekstaafd kunnen worden. Er is dus behoefte aan veelzijdige en flexibele subsidie, die ook andere vormen van mobiliteit dan voorstellingen mogelijk maakt.

Vanuit milieuoogpunt is mobiliteit op zich niet altijd even duurzaam. In plaats van het vliegtuig kan bijvoorbeeld voor de trein gekozen worden, maar dat is om redenen van tijd en geografische ligging vaak geen geschikt alternatief. In plaats daarvan zou moeten worden gestreefd naar een verstandigere en efficiëntere vorm van mobiliteit: de vraag is hoe uit één bezoek het maximale rendement gehaald kan worden. Bliksembezoeken zouden moeten plaatsmaken voor rondreizen en een langer verblijf ter plaatse, dat benut wordt voor workshops of samenwerkingsprojecten. Zo zou het bezoek in ieder opzicht een groter effect hebben. Residentiebezoeken zijn een goed voorbeeld van duurzame mobiliteit. Festivals zouden een bewustere rol kunnen spelen als ‘hubs’ voor artiesten en voorstellingen van verre.

 

Doorzetten en delen

Een duurzame ontwikkeling in de danssector vergt ook nieuwe manieren van denken en een hands-on-cultuur. Duurzame werkwijzen kosten tijd en geld – in het rapport wordt dan ook geconcludeerd dat duurzaamheid pas op de lange termijn rendabel is: doorzettingsvermogen is vereist. Dat is een uitstekende leidraad voor de individuele artiest, want internationalisering gebeurt stapje voor stapje. Ik wil ook een vuist maken voor een sterkere deelcultuur. Alleen door kennis en ervaring te delen ontstaan vertrouwen, verantwoordelijkheid en duurzame ontwikkeling op zowel individueel niveau als in de danssector als geheel.

 

 

Lees het hele rapport: Recommendations for a Sustainable Nordic and Baltic Dance Field. Keðja Sustainability Think Tank report 2015.

 

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Katarina Lindholm

Katarina Lindholm is coördinator internationale zaken bij Dance Info Finland. 

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.