Kati Laakso – Het thema van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux in 2018: Keerpunt
  • kati2 828x555
17 april 2018

Nog geen twee maanden geleden verhuisde ik van Tokio naar Brussel: in één klap zat ik midden in het hart van Europa en de projecten van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux! Voor 2018 staat een fantastisch programma gepland. Dankzij de vorige directeur Aleksi Malmberg en het geweldige team waren de voorbereidingen voor dit jaar al grotendeels getroffen, en ik verheug me erop om met dit team nog meer nieuwe ideeën en invalshoeken uit te werken voor ons programma.

KEERPUNT

In 2018 richten we ons op de verhouding tussen individu en maatschappij met het thema KEERPUNT. We benaderen dit thema vanuit zowel de kunst als de wetenschap, waarbij we deze twee perspectieven verenigen om zo onze omgeving met nieuwe ogen te bekijken en te duiden. Het combineren van meerdere vakgebieden is cruciaal in onze huidige wereld, die steeds complexer en moeilijker te doorgronden wordt.

Dit jaar belichten we in verschillende projecten hoe we als individu in de samenleving staan, maar ook hoe de samenleving ons als individu behandelt. De wereld is op een zeker keerpunt beland, waarop maatschappelijke machtsverhoudingen opnieuw gevormd worden. Initiatieven van moedige eenlingen kunnen grootse bewegingen voortbrengen, waarvan de invloed zich als een vloedgolf over de wereld verspreidt en oude patronen, normen en machtsverhoudingen doorbreekt. Dit hebben we de laatste tijd onder meer gezien in de vorm van de #metoo-beweging. In de woorden van de bekende Chinese kunstenaar en activist Ai Weiwei: ”Freedom is not an absolute condition, but a result of resistance.”

HET PROGRAMMA VAN 2018

Het programma van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux heeft een sterk maatschappelijk karakter: we willen snel inspringen op actuele onderwerpen en nieuwe fenomenen. Dit jaar analyseren en becommentariëren we vanuit meerdere invalshoeken onze samenleving en de omwentelingen daarin. In het begin van dit jaar vulde Pirita Näkkäläjärvi enkele hiaten op in onze onvolledige geschiedschrijving rond de Sami, toen zij op uitnodiging van het Instituut deelnam aan het project Remembering 2018 van kunstencentrum Bozar in het Huis van de Europese Geschiedenis. Meer over buitenstaanderschap hoorden we van de in Finland woonachtige Irakese schrijver Hassan Blasim, die vertelde over zijn oeuvre.

Eerder dit jaar waren we op het Amsterdamse LGBTQ-filmfestival De Roze Filmdagen aanwezig bij de Nederlandse première van de film over een van Finlands meest opvallende kunstenaars Touko Laaksonen, beter bekend als Tom of Finland. De genderthematiek werd voortgezet op een seminar van de noordse landen, waar de gevolgen van de #metoo-beweging werden besproken vanuit verschillende invalshoeken: de politiek, het maatschappelijk activisme en de media. Het seminar trok een volle zaal; hetzelfde gold voor de tweede feministische vloekavond die we organiseerden, ditmaal onder leiding van schrijfster Rosa Meriläinen. Op basis van de verhalen die we na afloop hoorden, kunnen we stellen dat velen naar huis liepen met het gevoel sterker in hun schoenen te staan en beter bestand te zijn tegen de uitdagingen van de maatschappij.

HET JAAR 1918

Dit jaar keren we geregeld terug naar het verleden, want zonder de geschiedenis te begrijpen en oude wonden te helen kunnen we niet vooruit, noch als individu, noch als samenleving. Precies 100 jaar geleden maakte Europa grote omwentelingen door en woedde in Finland een burgeroorlog, waarvan de littekens ook nu nog te zien zijn in de samenleving. In mei vindt in Helsinki een studiedag plaats en discussieert een internationaal gezelschap van vooraanstaande onderzoekers over de wonden die 1918 heeft achtergelaten in onze samenlevingen en het Europees erfgoed. De dag wordt afgesloten met een muzikaal spektakel in samenwerking met Our Festival, dat onder leiding staat van de Finse musicus Pekka Kuusisto. Paleface, het Kamus Quartet en Niko Kumpuvaara geven hun muzikale interpretatie van 1918. Het hoogtepunt van het project Remembering 1918 vindt dit najaar plaats in Brussel.

MENS EN OMGEVING

In 2018 zijn de mogelijkheden van het individu om invloed uit te oefenen op de wereld om ons heen dramatisch veranderd. Via onder andere internet, social media en crowdsourcing heeft in theorie vrijwel iedereen de mogelijkheid om een standpunt in te nemen en zijn of haar omgeving te veranderen. De mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de directe omgeving en de realiteit zijn misschien wel groter dan ooit. Dit jaar is het Instituut betrokken bij meerdere projecten met betrekking tot stadsplanning en leefomgeving op het gebied van kunst, ontwerp en politiek. In het voorjaar wordt in Brussel het kunstwerk If I had Wings – Social Elevator van Kaarina Kaikkonen onthuld, dat tot stand komt in samenwerking met het IFA Laboratory en meerdere plaatselijke organisaties. Het project is ontstaan uit het verlangen om een discussie op gang te brengen over de ongelijkwaardigheid van de verschillende wijken in Brussel, en tegelijkertijd de bewoners te betrekken bij de ontwikkeling van hun eigen leefomgeving. Het thema wordt in de zomer voortgezet in Amsterdam, als het grootschalige festival We Make The City zich met behulp van cultureel centrum Pakhuis de Zwijger uitrolt over de hele stad. Vier dagen lang kunnen we luisteren naar meerdere Finse sprekers. In het najaar gaat de samenwerking tussen steden verder met het buurtenfestival Lähiöfest in Helsinki.

Terwijl onze mogelijkheden om invloed uit te oefenen toenemen, wordt het individu ook steeds meer begrensd door de maatschappij. De tentakels van de macht reiken steeds dieper in ons leven en de invloed van het individu kan worden bewaakt en beperkt door politiek, wetgeving, technologie of zelfs door geweld. In samenwerking met het EUNIC-netwerk behandelen we dit najaar de verhouding tussen individu en maatschappij vanuit veiligheidsoogpunt onder het thema Protection.

kati 828x555

AANDACHT VOOR MUZIEK

In de zomer wordt de Finse muziek uitgebreid gevierd, als zeven muziekfestivals in Wallonië vele Finse namen in hun programma opnemen. Het Brusselse zomerfestival Musiq’3 biedt optredens van het Kamerkoor van Helsinki, Kreeta-Maria Kentala, Joonas Ahonen, Lilli Maijala, Iiro Rantala en Olli Mustonen, en wordt geopend door Kimmo Pohjonen. Daarnaast geeft het Barokorkest van Helsinki samen met zijn Belgische collega’s meerdere concerten.

ONTMOETINGEN TUSSEN KUNSTENAARS EN PROFESSIONALS

Internationale werkbezoeken van professionals uit de kunstwereld werpen steevast veel vruchten af. Het Instituut blijft ook dit jaar werkbezoeken organiseren tussen de Benelux en Finland, en richt zich daarbij in de eerste plaats op de podiumkunsten, beeldende kunst en mode. Ook het TelepART-programma voor reissubsidies, dat ontstond uit een initiatief van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux en inmiddels al 14 landen omvat, wordt dit jaar voortgezet.

Dit is een voorproefje van ons programma voor dit jaar. We nodigen u van harte uit om via deze en andere evenementen deze tijd van omwentelingen te beleven en te ontdekken hoe we met behulp van kunst en wetenschap vorm kunnen geven aan een gezamenlijke toekomst, die duurzaam is voor mens, natuur en maatschappij. Ons streven is om gedurende dit jaar zowel de heersende stromen als degenen in een zwakkere positie te belichten en een stem te geven, want samen vormen zij onze maatschappij en toekomst.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Kati Laakso

Kati Laakso is de nieuwe directeur van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.