Helsinki is ‘s werelds design hoofdstad van 2012. Het blije nieuws van november vorig jaar werd in Finland enthousiast ontvangen, toen de commissie “International Council of Societies of Industrial Design” (ICSID) koos voor Helsinki als ’s werelds derde hoofdstad van design.
De commissie biedt aangewezen steden de kans om hun prestaties te laten zien in, onder andere, de ontwikkeling en samenwerking tussen enerzijds de overheid en anderzijds de industrie, scholen, instituten, ontwerpers en bevolking. In de laatste meters van de wedstrijd concurreerde Eindhoven uit Nederland nog tegen Helsinki. In 2008 werd de titel gedragen door Torino uit Italië en begin 2010 heeft Seoul uit Zuid-Korea de titel ontvangen.
Op dit moment woont meer dan de helft van de wereldbevolking in steden, daarom is het ontwikkelen en vormgeven van een urbane omgeving en z’n ruimtes één van de grootste uitdagingen van steden. In plaats van individuele prestaties onder de aandacht te brengen wil men met het project ‘Hoofdstad van Design’ licht werpen op de invloed van design als een breder fenomeen; vooral als een manier om de ontwikkeling van sociale, economische en culturele factoren te verbeteren.
Design maakt essentieel onderdeel uit van ’t alledaagse leven en het stadsgezicht van Helsinki. Het is prominent aanwezig in de structuur en geschiedenis van de stad. Toen Helsinki in 1812 tot hoofdstad van Finland werd benoemd, werd z’n ruimtelijke ordening en architectuur vernieuwd volgens de neoklassieke stijl. Helsinki wordt niet alleen beheerst door waardevolle neoklassieke empire-gebouwen, maar ook door volksromantische art nouveau/jugendstil en functionalisme. In 2012 – precies 200 jaar nadat Helsinki tot administratief centrum van het land werd gemaakt – laat Helsinki als wereldhoofdstad van design zien dat ontwerp en creatieve arbeid een belangrijke plaats inneemt in de levensstijl van zijn bewoners, en zodoende op vele manieren invloed heeft op hun alledaagse leven; bijvoorbeeld via voorzieningen, oplossingen in de huiselijke inrichting en andersoortige goederen, alsmede door het aanbieden van unieke ervaringen.
Tijdens haar jaar als hoofdstad van design biedt Helsinki haar bewoners en bezoekers een breed scala aan zowel grote als kleine happenings en projecten in de sfeer van design en z’n bijbehorende fenomenen. Naast bekende merken als Marimekko, Kone en Nokia zijn het jaarlijks georganiseerde Helsinki Design Week-evenement, en de uitstekende opleidings- en onderzoeksmogelijkheden van de tot de Universiteit van Kunst en Design behorende Aalto-universiteit een essentieel onderdeel in het jaar van Helsinki als hoofdstad van design. Daarnaast hebben Helsinki en de andere finalist in het gezelschap Eindhoven afgesproken om gezamenlijk plannen te creëren voor het verhogen van hun innovatiepotentieel.
Helsinki en het hele gebied van Groot-Helsinki - inclusief de steden Espoo, Vantaa, Kauniainen en Lahti - doen allemaal mee in het plan van de hoofdstad van design. Het gaat om een gebied van geografisch belang voor Fins design. Ongeveer een vijfde van de circa vijf miljoen inwoners van het land woont in het gebied in en rondom Helsinki, waar tevens de belangrijkste functionarissen van de Finse overheid, het bedrijfsleven en de cultuurwereld zich bevinden.
Helsinki wil met zijn daden laten zien hoe goed design de kwaliteit van leven van stadsbewoners kan verbeteren, en tegelijkertijd het concurrentievermogen van bedrijven kan ondersteunen. Op de achtergrond van de door Helsinki benadrukte “embedded design”-denkwijze is design een ingebouwde deel in de maatschappij, oftewel overal wordt waarde gehecht aan het ontwerp. Naast de esthetische dimensie(s) worden de behoeftes van mensen en de gebruiksvriendelijkheid van een ontwerp in acht genomen. Belangrijke ontwerp-projecten zijn onder meer het plan om langdurig daklozen van functionele woon- en servicemogelijkheden te voorzien en ‘s werelds eerste algemene masterplan voor een ondergrondse omgeving die de ruimtes tussen de rotsen in Helsinki exploiteert.
Als ‘s werelds hoofdstad van design heeft Helsinki een unieke kans om zich te profileren als een centrum van Scandinavische en globale creativiteit, die naast het comfort van de leefomgeving van zijn bewoners ook de verlangens van de creatieve industrie in ogenschouw neemt.
Meer informatie: www.wdc2012helsinki.fi en www.worlddesigncapital.com