Turku en Tallinn, twee oude steden aan de Oostzeekust, zijn de cultuurhoofdsteden van Europa in het jaar 2011. Nooit eerder hebben de cultuurhoofdsteden zo dichtbij elkaar gelegen en zo’n band en geschiedenis van vele honderden jaren met elkaar gehad.
De eerste cultuurhoofdstad van Europa was Athene in 1985. Met het plan wilde de Europese Unie de wisselwerking tussen Europeanen vergroten en de veelzijdigheid aan cultuur uit verschillende lidstaten laten zien. Vandaag de dag varieert het aantal cultuurhoofdsteden tussen de één en drie per jaar; het jaar 2000 was hierbij een uitzondering omdat toen negen verschillende Europese steden de eer verdeelden. Het jaar 2011 biedt Turku ook een unieke kans op internationale aandacht en nieuwe, steeds verder strekkende en veelzijdigere arbeidsmogelijkheden voor bedrijven en kunstenaars.
In Turku is het meest opvallende deel van het jaar als cultuurhoofdstad het Turku 2011-plan, dat functioneert als richtingwijzer voor de happenings en projecten met speciale aandacht voor de continuïteit en veelomvattendheid van cultuur. Het jaar van cultuurhoofdstadschap wordt gecoördineerd en gefinancieerd door Stichting Turku 2011, dat van plan is om haar functie tot eind 2016 te continueren. Duizenden mensen uit verschillende sectoren en met verschillende levensinvullingen deden mee aan Turku’s sollicitatie voor Europa’s cultuurhoofdstad. Het Turku 2011-plan wordt gerealiseerd op provinciaal, nationaal en internationaal niveau; individuen, vrije kunstenaars, publieke cultuurinstellingen evenals enkele bedrijven en scholen gaan hierin samenwerken. Uit het kameraadschap met Tallinn als cultuurhoofdstad ontstaan vele gezamenlijke projecten en happenings. De steden nemen onder meer deel aan ‘t opbouwen van een culturele dimensie in overeenkomst met de Oostzee-strategie van de EU.
Het programma van ’t jaar als cultuurhoofdstad van Turku is verdeeld in vier eenheden. Het deel “Grote belevenissen”-plan biedt de bewoners en bezoekers van Turku grootschalige producties van hoge kwaliteit en daarnaast visuele belevenissen aan; o.a. opera, een Cirque Dracula–variété-show en kunst met behulp van vuur -en luchtacrobatie, een show met de naam ‘The Elements-performance’.
Het “Gezellige stad”-project heeft op z’n beurt als doel om het esthetische aspect en de saamhorigheid van de stad te verbeteren door bijvoorbeeld cultuur gericht op kinderen te ondersteunen en theater te organiseren door middel van herinneringen die op verschillende locaties zijn te horen en te benutten.
Het deel “De aanraking van het alledaagse leven” maakt cultuur tot een zichtbaar aspect in het dagelijks leven van mensen door het gebruik van kunst in publieke ruimtes en door deze naar de mensen toe te brengen; bijvoorbeeld naar bejaardenhuizen en ziekenhuizen. Het “Blijvende sporen”-project tenslotte kijkt vooral naar de toekomst met haar focus op met name het welzijn van kinderen en jeugd via zelfexpressie en creatieve activiteit. Er zullen zo’n 150 verschillende programma’s in Turku en de Zuid-westelijke provincie van Finland te zien zijn; daarnaast wordt er nog een veelvoud aan individuele festiviteiten georganiseerd.
Turku 2011 vindt niet alleen plaats op straat en in galerieën, maar verschijnt ook in digitale vorm. Er zal een nieuwsoortige interactieve en digitale cultuurhoofdstad ontstaan rondom de Live2011.com-site. Het Live2011.com-serviceplatform brengt sociale media naar voren als een essentiële gastheer en vormgever van gemeenschappelijkheid. Het levert een innovatieve manier van ‘t ervaren van cultuur via een nieuw soort netwerk- en mobiele service, waardoor media, cultuurmakers en consumenten elkaar kunnen ‘ontmoeten’. Live2011.com informeert over de festiviteiten van het jaar en biedt mensen met honger naar cultuur mediakunst, games en video’s aan.
Het jaar van cultuurhoofdstadschap van Turku is al voortvarend begonnen. Naast de digitale media zijn er tentoonstellingen en publieke ruimtes ingericht; plekken waar cultuurvrienden elkaar kunnen ontmoeten onder het genot van een kopje koffie terwijl ze omgeven worden door lokaal design. Met haar thema “Turku staat in lichterlaaie” zal het jaar van haar cultuurhoofdstadschap nog jaren hoorbaar en zichtbaar zijn in Turku en Zuidwest-Finland.
Meer informatie: www.turku2011.fi en www.live2011.com.