Julidans, een festival van de hedendaagse dans dat in juli in Amsterdam wordt georganiseerd, viert dit jaar haar 20ste verjaardag. Het festival, dat vooral in Europa bekend is geworden, laat een brede selectie aan hedendaagse dans op veelzijdige manieren zien. Het programma van Julidans bestaat niet alleen uit westerse danskunst, maar de opvoeringen, choreografen en dansers komen uit de hele wereld naar Amsterdam.

Dit jaar is er de mogelijkheid om op het festival vooral de Afrikaanse en Aziatische danskunst te leren kennen, daar waar traditionele en hedendaagse dans samen een fantastisch geheel vormen.

Het Julidans-festival is een lofrede op de hedendaagse dans. Het is als een veelkleurig palet aan danskunst, waar voor iedere bezoeker iets naar zijn zin te doen, te zien en te kiezen valt. Jaarlijks komen er zo’n twintigduizend bezoekers om de opvoeringen te bekijken. De opvoeringen van bekende choreografen kunnen worden bewonderd midden tussen het publiek en met sommige opvoeringen kan men bij verschillende workshops zelfs meehelpen met het tot stand brengen ervan. De dansvoorstellingen en–gebeurtenissen zijn verspreid rondom Amsterdam, wat voor variatie zorgt bij het twee weken durende festival.

Het Julidans-festival wordt geopend door een Londense danser-choreograaf, Akram Kham, die terugkeert naar zijn Indiase wortels in de voorstelling Gnosis. De opvoering vormt een combinatie tussen de traditionele Indiase kathak-dans en de hedendaagse dans. Gnosis is een fascinerende tentoonspreiding van vaardigheid, die het publiek vanaf de eerste beweging van de danser gevangen houdt.

De Marokkaans-Belgische choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui en de Spaanse danseres Mariá Pagés ontmoeten elkaar op ‘t podium in de Dunas–opvoering van Cherkaoui. Cherkaoui, die Julidans al eerder heeft bezocht, is één van de gasten in Amsterdam waar het meest naar wordt uitgekeken. Cherkaoui wordt maar zeer zelden op ‘t podium gezien, maar maakt een uitzondering met zijn Dunas-opvoering en danst samen met de internationaal bekende flamenco danseres Pagés. De inspiratie van Dunas ontspringt uit de verbeelding van de ziel gericht op het golfende duinlandschap; de gloeiende zon en zand zijn in de voorstelling ook continu aanwezig - tot en met het decor aan toe. In Dunas ontstaat er een discussie tussen de flamenco en de hedendaagse dans. Spanje en Marokko voeren deze dialoog uit en worden hierbij begeleid door verschillende melodieën uit Marokko, zowel klassieke als flamenco-muziek.

De meest spraakmakende opvoering van het festival is Kontakthof mit Teenagern ab ´14`, een hedendaagse versie van het legendarische Kontakthof, die zijn première zag in 1978 en werd gemaakt door de vorig jaar overleden Pina Bausch. Kontakthof beschrijft volgens Bausch een soort ontmoetingsplaats in het leven, waar de mens zichzelf tegenkomt en zijn moeilijkste gevoelens tegenover zichzelf toont. De versie die tijdens Julidans wordt vertoond bleek uiteindelijk een van de laatste werken van de kunstenares. In Kontakthof mit Teenagern ab ´14` zijn het dansers in hun tienerjaren die hun moeilijkste ervaringen met betrekking tot hun gevoelsleven, zoals liefde en teleurstelling, vertolken en delen. Er worden ook twee documentaires over Pina Bausch en haar levenswerk op het festival getoond.

In de opvoeringen op het festival wordt er veel gebruik gemaakt van digitale hulpmiddelen, dus naast het zuiver bekijken van de choreografieën, is het de moeite waard om op geluids-, licht- en videowerken te letten. Een uitstekende kans om te ervaren hoe digitale media en dans aan elkaar verbonden kunnen worden, wordt geëtaleerd in de I Like to Watch Too-avond, waar dansers tussen het publiek en naast verschillende dansvideo’s, -films en –installaties hun opvoeringen vertonen, zonder daarbij de live-muziek te vergeten.

Jyrki Karttunen en Digital Duende

Jyrki Karttunen brengt met zijn voorstelling Digital duende Finse kleur naar de Julidans. De opvoering heeft een speciale positie als klassieker verkregen en is de wereld al vele malen rond gereisd. Hij komt naar Amsterdam voor het Julidans-festival op vrijdag 2 juli. De voorstelling wordt gegeven in het Openluchttheater in het Vondelpark.

Digital duende is een dansvoorstelling die Karttunen bekend heeft gemaakt, ook bij het internationale publiek. Digital duende beschouwt de stereotypen van het Fins en het Spaans-zijn door middel van dans, en vanuit een Scandinavisch oogpunt. De naam van de voorstelling is in het Spaans. De combinatie van de woorden Digital en Duende is in een concrete wereld moeilijk bij elkaar te vormen. Digital betekent digitaal en verwijst naar de moderne en effectieve hedendaagse wereld die wordt gedomineerd door automatische verwerking van gegevens. Duende daarentegen is het tegenovergestelde daarvan, de betekenis ervan is gevoelig en/of geestelijk. De naam van de voorstelling verwijst naar een utopische wereld, waar het mogelijk is om uniciteit en systematiek bij elkaar te brengen – naar een wereld waarin deze twee begrippen tegelijk kunnen bestaan. In het werk is digital te zien als de lichaamstaal en duende op zijn beurt in de dansers zelf - en in hun zielen. De opvoering Digital duende van Karttunen wordt vertolkt in Amsterdam en uitgevoerd door de dansers Mikko Paloniemi en Eero Vesterinen.

Jyrki Karttunen begon zijn carrière als danser in 1988. Na een aantal jaren als danser te hebben gewerkt raakte hij steeds meer geïnteresseerd in choreografieën en het creëren daarvan. Tegenwoordig is hij vooral werkzaam als choreograaf en is hierin erg productief geweest. Sinds 1988 heeft hij jaarlijks 1 à 2 avondvullende dansopvoeringen gemaakt. Karttunen en zijn werk hebben, zoals eerder vermeld, ook interesse getrokken uit het buitenland. Zijn bekendste voorstellingen naast Digital duende (1998) zijn Fee (2002) en Human Imitations (2005), die qua stijl onderling zeer verschillend zijn. Jyrki Karttunen en zijn producties hebben veel erkenning gekregen, zowel in Finland als in het buitenland. In 1999 kreeg hij de Nationale Prijs voor Danskunst als lid van de Nomadi-productie, en het Centrale Comité van de Kunsten heeft hem al vele malen een subsidie voor meerdere jaren verstrekt.

Jyrki Karttunen is een kunstenaar in de juiste betekenis van het woord. Hij vindt dat dans de duidelijkste – soms ook wel de enige manier – is om de omringende realiteit te aanschouwen. Woorden zijn niet altijd genoeg voor Karttunen, en als de woorden gebrekkig beginnen te worden, komt de lichaamstaal tevoorschijn. Zijn eigen dans en bewegingen beschrijft Karttunen als een combinatie van eigenaardig gedrag en traditionele dansbewegingen. De inspiratie voor zijn werken komen voort uit de interesse in de verschillende persoonlijkheden van mensen. Er is altijd een hoofdpersoon in zijn opvoeringen, die door de choreograaf in een onbekende omgeving of in een soort tussenruimte wordt geplaatst.

Julidans

Julidans festival; van 1-7-2010 t/m 14-7-2010
Locatie: Amsterdam, Nederland
Voor meer informatie en ticketreserveringen: www.julidans.nl

Image: Marko Mäkinen